 |
 |
 |
Het essay Fan âlder ta foarâlder onderzoekt mijn Friese vaderlijn terug tot aan het einde van de Fries-Hollandse oorlogen.
De achternaam Van der Veer is noch frequent noch zeldzaam in Nederland. Een populaire maar onbevestigde verklaring voor deze naam gaat terug op de Heren vander Vere genoemd in de Divisiekroniek uit 1517, die stamden uit het thans verdwenen adelijke geslacht Van Borselen. De titel Markies van Veere behoort tegenwoordig toe aan de koninklijke familie. In mijn geval ligt de verklaring voor onze achternaam beduidend dichterbij in de geschiedenis. Ik moet beginnen met de observatie dat Frankrijk een rol speelt in mijn persoonlijke historie. Niet alleen stamt de familie van mijn moeders moeder af van Fransen die om religieuze redenen naar de Lage Landen vluchtten, Frankrijk speelt ook een rol in het feit dat ik Van der Veer heet. Laat me het u uitleggen.
De Franse Tijd in Nederland van 1795 tot 1814 veranderde ons land van een gedecentraliseerde federatie in een eenheidsstaat. Er werd een registre civique geïntroduceerd dat in moderne vorm nog steeds bestaat. Deze burgelijke stand vereiste echter dat Friezen een familienaam zouden gaan gebruiken in plaats van traditionele patroniemen. Mijn essay bespreekt de akte uit 1811 waarin de overgrootvader van mijn overgrootvader, Andries Sjoerds, de achternaam Van der Veer aannam voor zijn gezin. Deze keuze zal bepaald zijn door zijn beroep - indertijd was hij batelier d'ordonance en transporteerde ondersteld goederen tussen Eastermar en Ljouwert. In het essay toon ik aan dat ik de eerste in de mij bekende vaderlijn ben, die buiten Friesland geboren is. Ik beargumenteer ook dat hoewel de Friezen zich naar het registe civique voegden, patroniemen informeel in gebruik bleven tot ver in de twintigste eeuw.
