December 2025

Eigenlijk moeten we dit niet doen, maar laten we het verhaal dat de Kerstman ieder huishouden langs zou gaan om cadeaus te brengen, eens nuchter analyseren. Nederland telt 8,4 miljoen huishoudens. Laten we voor het gemak aannemen dat ieder huishouden de veelvoorkomende tussenwoning zou bewonen, op een gemiddelde kavel van pak-hem-beet 12x12 meter. Stel je voor dat al die huizen naast elkaar langs beide zijden van een lange straat staan, die dan maar liefst 50.000 kilometer lang is. Wanneer de Kerstman op één dag ieder huis wil bezoeken, bedraagt zijn gemiddelde snelheid een slordige 2.100 kilometer per uur, aannemende dat de beste man nergens stopt. De pakjes die hij al rijdend rondstrooit, zouden dan gevaarlijke projectielen zijn die bij inslag je stulpje danig zullen beschadigen.

Natuurlijk wonen we niet allemaal in een tussenwoning, maar ook veel in appartementen. De getallen hierboven moeten dus worden gezien als een geschatte bovengrens. Om een ondergrens te schatten nemen we even aan dat we allemaal wonen in een enkel flatgebouw van 8,4 miljoen verdiepingen, laten we zeggen met de typische hoogte van 2 meter 40 per verdieping. Dan hoeft de Kerstman slechts een slordige 20.000 kilometer af te leggen om van de begane grond op het dak te komen, en om dat in een enkele dag te doen moet dat met de snelheid van een lijnvlucht, rond 830 kilometer per uur. Nemen we aan dat er vier appartementen per verdieping zijn, dan wordt dat iets meer dan 200 kilometer per uur. Het blijft dus raadzaam om rondvliegende geschenken te ontwijken.

Daar een rendier realistisch gezien niet meer dan 160 kilometer in een dag aflegt, heeft de Kerstman tussen de 30 en 300 hulpjes nodig. De kans dat de Kerstman persoonlijk bij je langskomt, is vrees ik hooguit een paar procent, maar waarschijnlijk veel lager dan dat. Sinterklaas zit mutatis mutandis in hetzelfde schuitje, al is een paard wat langzamer dan een rendier.

Ik stel voor dat je deze sommetjes niet aan je kinderen uitlegt. Wat wel leuk is, is om te schatten waar je uitkomt wanneer ieder huishouden een kerstboom optuigt, die na Driekoningen allemaal achter elkaar gelegd gaan worden. Daar de typische Hollandse kerstboom 2 meter hoog is kom je 16.800 kilometer ver, ongeveer van Amsterdam naar Sydney in Australië. Als de Kerstman die afstand moet afleggen doet hij daar dus op z'n best ruim honderd dagen over, maar dat terzijde.

Ik heb me laten vertellen dat als een snoer kerstlichtjes langer wordt dan een paar meter, wiskundig gezien de kans op knopen 100% nadert. Het ligt dus niet aan mij dat ik ieder jaar een paar uur bezig ben om dat allemaal wanhopig te ontwarren. Maar als we nu in elke boom van 2 meter hoog de aanbevolen 10 meter aan LED-lichtjes hangen, dan kunnen we na de feestdagen twee keer de Aarde rond met al die snoeren. Dat ziet er vanaf de Maan vast heel gezellig uit, ware het niet dat we ook 8,4 miljoen stopcontacten rond de evenaar moeten zien te vinden, dat is er één per ongeveer 5 meter.

Nu duizelt het me. Ik ga mijn kalkoen larderen. Fijne feestdagen!


Essays
Educatie


Deze website is gearchiveerd door de KB, nationale bibliotheek.

© J.M. van der Veer   •   jmvdveer@algol68genie.nl