|
|
Gedurende ons leven kruisen interessante mensen ons pad en ik ben dankbaar dat ik in hun gezelschap mag verkeren. Ik wil graag vertellen over enkele van mijn ervaringen, tegen de achtergrond van twee persoonlijke interesses: schaken en klassieke muziek.
De foto rechts is zo’n dertig jaar geleden genomen tijdens de openbare verdediging van mijn proefschrift. De persoon die het gastenboek ondertekent, is Tabe Bas. Tabe was toneel-, televisie- en filmacteur, en bariton bij de Nationale Opera. Hij trad ook op in musicals, zoals Anatevka. Ik heb Tabe via mijn begeleider leren kennen toen ik mijn promotieonderzoek deed aan de Universiteit Twente.
Kleurrijke en altijd opgewekte Tabe woonde zijn hele leven in Amsterdam. Behalve dat hij podiumkunstenaar was, was hij ook een formidabele schaker. In de jaren vijftig won hij eens de Bondswedstrijden, een toernooi dat later het Open Nederlands Kampioenschap is gaan heten. Hij was bevriend met de bekende schaakgrootmeester en journalist-schrijver Hein Donner. Het gerucht ging dat Tabe hem een paar keer had verslagen.
Ik had Tabe eens bij mij thuis uitgenodigd om een avondje schaakproblemen te analyseren. Ik was natuurlijk niet van zijn niveau, maar dat stoorde mijn gast geenszins. Hij genoot van intellectuele gesprekken en vereerde mij door mijn promotie bij te wonen. Het cadeau in zijn linkerhand op de foto was natuurlijk een boek over schaken. Het is een dierbaar onderdeel van mijn bibliotheek.
Tabe was niet de enige schaker en kunstenaar die mijn pad kruiste. Aan de faculteit waar ik werkte, was een onderzoeker verbonden die een Hongaarse echtgenote had. Deze familie stond dicht bij schaakgrootmeester Lajos Portisch die jarenlang meedong in de strijd om de wereldtitel, en net als Tabe bariton was. Zo bevond ik me op een avond in een klein auditorium, waar ik genoot van Schuberts Winterreise, gezongen door Portisch en begeleid op de piano door schaakmeester Hans Bouwmeester.
Meestal verrijken ontmoetingen met interessante mensen het leven. Sommigen zijn koplopers, zoals de schakers in deze post, die in hun spel koningen zijn terwijl ik slechts een pion ben. Leiders vinden het over het algemeen leuk om met mensen te converseren, of begeleiden graag talent. Die persoon, in beide rollen, zou heel goed u kunnen zijn – soms de koning, soms een pion.
Over koningen en pionnen gesproken – de foto bovenaan deze post is één van Tabe’s eindspelstudies. Beide partijen hebben nog een koning en twee pionnen over – wit speelt en wint. Hier heb ik een t&ijdlig;d over moeten nadenken, ziet u het?