 |
 |
 |
Ik plaats deze post op 5 mei, de dag waarop de tachtigste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland wordt herdacht. Destijds werd de bevrijding uitbundig gevierd in een land waar veel was verwoest.
Toen ook de oorlog in Azië voorbij was, telden de Nederlanders circa een kwart miljoen slachtoffers¹ in Nederland, Indonesië en de Nederlandse Antillen. Het waren soldaten die sneuvelden, burgerslachtoffers, slachtoffers van concentratiekampen, mensen die gedwongen werden te werken in oorlogsgebieden, gijzelaars die werden vermoord bij vergeldingsacties, zeelieden van de koopvaardij, geëxecuteerde verzetsstrijders … de lijst is eindeloos. Het exacte aantal slachtoffers is niet bekend, omdat documenten verloren zijn gegaan en velen spoorloos zijn verdwenen.
Elk jaar op 4 mei herdenkt Nederland zijn oorlogsslachtoffers. Om acht uur ’s avonds houdt het hele land twee minuten stilte in acht. In het centrum van Amsterdam vindt een plechtige ceremonie plaats, waar onze vorsten samen met vele hoogwaardigheidsbekleders kransen leggen bij het Nationaal Monument. Het is elke keer weer een indrukwekkende en ontroerende gebeurtenis.
Er zijn die dag ook veel lokale evenementen in het hele land. Ik herinner me dat mijn grootvader, die in het verzet zat, de herdenking bijwoonde op de Waalsdorpervlakte, een rustige plek in de duinen waar meer dan tweehonderdvijftig verzetsstrijders werden gefusilleerd.
In Amsterdam, in een prachtig park, herdenkt Monument Rozenoord een andere, nabijgelegen executieplaats. Het monument, een initiatief van omwonenden, bestaat uit een veld met honderdzes lege stoelen, elk met een steen waarop de naam van een geïdentificeerd slachtoffer staat vermeld. Eén enkele steen herdenkt vierendertig niet-geïdentificeerde personen.
In Uithoorn, waar ik woon, wordt ook jaarlijks een herdenking gehouden bij een monument aan de rivier, naast de Thamerkerk. Bij het voormalige treinstation, dat nu een restaurant is, staat op een gedenkplaat de namen van de lokale slachtoffers vermeld. Velen van hen, waaronder gezinnen, werden op transport gezet om te sterven in de kampen Sobibor, Auschwitz-Birkenau en Mauthausen.
|
|
|
|
|
Een historische les is dat we de neiging hebben om de geschiedenis te herschrijven, te vergeten en uiteindelijk te herhalen. De meeste mensen die de oorlog als volwassenen hebben meegemaakt, zijn er niet meer en hun kinderen zijn inmiddels op gevorderde leeftijd. Voor velen uit de nieuwe generaties, die zijn opgegroeid na zowel de Tweede Wereldoorlog als de Koude Oorlog, lijkt oorlog iets uit een ver verleden. Maar ik ben ervan overtuigd dat zij, net als hun overgrootouders, zouden opstaan om onze vrijheid en waarden te verdedigen. Ik bid alleen tot God dat zo’n tijd niet zal aanbreken.
|
|
|
¹Bron: NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
